Kort antwoord
Veel tuinwerken zijn in Vlaanderen vergunningsvrij, maar alleen binnen de voorwaarden van het Vrijstellingenbesluit. Zo mogen terrassen, paden en een zwembad in zij- en achtertuin samen maximaal 80 m² beslaan en mag een vrijstaand bijgebouw maximaal 40 m² groot en 3,5 meter hoog zijn. Ga je daarover, of ligt je perceel in een kwetsbaar gebied, dan heb je een omgevingsvergunning nodig.
Een terras, een zwembad, een poolhouse, wat grond verzetten: voor veel tuinwerken heb je geen vergunning nodig. Maar de grenzen zijn scherp, en wie ze overschrijdt, riskeert een stillegging of een dure regularisatie. Hieronder zetten we de belangrijkste regels op een rij, zoals ze gelden op 1 november 2026.
De bron is het Vrijstellingenbesluit van de Vlaamse Regering. Je gemeente kan strengere regels hebben, en een ruimtelijk uitvoeringsplan, BPA of verkaveling kan andere voorschriften opleggen. Check het dus altijd voor jouw perceel.
Niet-overdekte constructies in de zij- en achtertuin zijn vergunningsvrij als ze op minstens 1 meter van de perceelsgrens liggen, of tegen een bestaande scheidingsmuur, en als ze samen niet meer dan 80 m² beslaan. Bestaande terrassen, paden en opritten in zij- en achtertuin tellen mee. Een niet-overdekte constructie mag maximaal 1,5 meter boven het maaiveld uitkomen.
Ook een zwembad of zwemvijver valt onder die 80 m² (Vlaanderen.be). De overloop van een zwembad mag wel op de riolering. Meer over water in de tuin lees je in ons artikel over zwemvijvers en zwembaden.
In de voortuin is alleen de strikt noodzakelijke toegang en oprit naar de woning vergunningsvrij. Vlaanderen.be vertaalt dat naar één oprit van maximaal 3 meter breed en één toegang naar de voordeur van maximaal 1,5 meter breed. Parkeerplaatsen in de voortuin zijn altijd vergunningsplichtig, en ook kiezels of kunstgras tellen als verharding (Vlaanderen.be, verhardingen). Een gesloten afsluiting in de voortuin mag tot 1 meter hoog.
Een vrijstaand bijgebouw dat niet bedoeld is om in te verblijven, zoals een poolhouse, tuinhuis of carport, is vergunningsvrij als:
In de achtertuin mag het ook tegen de perceelsgrens, als je het tegen een bestaande scheidingsmuur plaatst die je niet wijzigt.
Voor een aanbouw tegen de woning, zoals een veranda, geldt sinds 2026 een vergunningsplicht in plaats van een meldingsplicht (Gevaco Advocaten via Legalnews, juni 2026).
Alleen beperkt. Een reliëfwijziging is vergunningsvrij als:
Een bovengrondse infiltratievoorziening, zoals een wadi, mag tot 70 centimeter diep, als ze is afgestemd op de oppervlakte die erop afwatert.
Hoogstammige bomen vellen is vergunningsvrij als ze binnen 15 meter van je woning staan, geen deel uitmaken van een bos, niet op openbaar domein staan en in woongebied, agrarisch gebied of industriegebied liggen, niet in woonparkgebied. Je gemeente mag hier wel een vergunning voor eisen, ook onder de nieuwe regels van 2026 (Simont Braun via Lexgo, maart 2026). Vraag het dus na bij je gemeente.
Bij nieuwbouw, herbouw, verbouwing of uitbreiding gelden regels voor regenwater. Een eengezinswoning heeft een regenwaterput nodig van minstens 5.000 liter bij een afwaterende oppervlakte tot 80 m², 7.500 liter tot 120 m² en 10.000 liter tot 200 m². Daarboven is het 100 liter per m². Daarnaast is meestal een infiltratievoorziening nodig, behalve onder meer als je perceel kleiner is dan 120 m² (Vlaanderen.be). In een goed tuinontwerp zijn die buffer en infiltratie geen bijzaak, maar een kans. Denk aan een wadi of een klimaattuin.
Sinds 1 maart 2026 bepaalt een Vlaamse lijst voor welke handelingen gemeenten zelf nog een vergunning of melding mogen opleggen. Gemeentelijke regels buiten die lijst moeten tegen 6 februari 2028 aangepast zijn, anders vervallen ze. Tot dan blijven de huidige gemeentelijke verordeningen van tel, dus je gemeente kan voorlopig nog strenger zijn dan de Vlaamse regels.
De gemeente beslist binnen 60 dagen in de vereenvoudigde procedure. In de gewone procedure is dat 105 dagen, of 120 dagen als de omgevingsvergunningscommissie advies geeft. Wordt de aanvraag tijdens de procedure gewijzigd, dan kan die termijn met 60 dagen verlengd worden (gemeente Putte). De termijn start pas als je dossier volledig is. In de praktijk rekenen we, afhankelijk van de lokale procedure, op twee tot zes maanden. Plan dat dus mee in, zeker als je in de lente wil aanleggen: lees wanneer je een tuinarchitect inschakelt.
In onze werkwijze is het vergunningsonderzoek de derde stap, nog voor het schetsontwerp. Zo weten we vroeg wat kan en wat een vergunning vraagt. Is een vergunning nodig en haalbaar, dan maken we na het uitvoeringsdossier de plannen en de beschrijvende nota op en dienen we ze in via het omgevingsloket. Of je dat mee laat opnemen in je traject, bespreken we in het kennismakingsgesprek.
Dit artikel geeft een overzicht en is geen juridisch advies. Je gemeente en het omgevingsloket hebben het laatste woord.
Twijfel je of jouw plannen vergunningsplichtig zijn? In het gratis kennismakingsgesprek toetsen we je eerste ideeën meteen aan de regels. Plan je kennismakingsgesprek.
Vaak wel, in de zij- of achtertuin, op minstens 1 meter van de perceelsgrens en binnen 30 meter van de woning, als alle niet-overdekte constructies in zij- en achtertuin samen niet groter zijn dan 80 m² en het regenwater op je eigen terrein blijft.
Maximaal 40 m² per perceel, alle vrijstaande bijgebouwen samen, en maximaal 3,5 meter hoog. In de zijtuin moet het op 3 meter van de perceelsgrens staan, in de achtertuin op 1 meter.
Alleen beperkt: op elk punt minder dan een halve meter, in totaal minder dan 5 m³ bij een ophoging of 30 m³ bij een uitgraving, en niet in een kwetsbaar, erosiegevoelig of overstromingsgevoelig gebied.
De gemeente beslist binnen 60 dagen in de vereenvoudigde procedure en binnen 105 of 120 dagen in de gewone procedure. De termijn start pas als je dossier volledig is.
Ja, als je dat wil. We onderzoeken vroeg in het traject wat vergunningsplichtig is, maken de plannen en de beschrijvende nota op en dienen ze in via het omgevingsloket.
Het eerste gesprek is gratis. Vertel ons wat je met je tuin wil, en we maken samen een planning.
